Şaka tabii. Asıl soru, ne yapmıyor? Yavaştan meramımızı anlatmak için ekran görüntüleri kullanalım.

Alttaki ekran görüntüsünde Onedio’nun ağası Kaan Bey, içerik hırsızlığı/intihal konusunda Onedio’yu eleştirdiğimde gelip user generated content için (kabaca, mecra ve editörleri tarafından değil de, kullanıcılar tarafından üretilen bağımsız içerikler manasında)  takip yapmanın imkansızlığını vurgulamıştı. Örnek olarak da Vimeo, Youtube gibi milyonlarca aktif kullanıcısı olan mecraları örnek göstermişti.

2014-11-24_1808

Sonrasında tartışmaya Yalçın Bey katılınca Kaan Bey’le aralarında şöyle bir konuşma geçti.

2014-11-24_1816

Kaan Bey, Onedio için günde yaklaşık 200 kullanıcı içeriği oluşturulduğundan bahsediyor ve takibin imkansızlığını hala vurguluyor. Ancak nicelik olarak Youtube’la karşılaştırılacak bir durum olmadığı ortada. Hiç olmadı bir kişiyi koyarsın başına, içerik yayınlandıktan sonra random bazı cümleleri Google’da arar, eğer başka bir yerde kullanılmışsa/çalıntıysa içeriği gizler. Hatta bir kişiden ziyade bir yazılım yardımıyla da bu süreç yönetilebilir. Yine aynı şekilde içerikten alınacak random 5-6’lı kelime gruplarını arayıp, olası bir birebir eşleşme durumunda kelime grubunun alındığı metni komple karşılaştıracak bir yazılımla bu iş çözülebilir. Ki zaten akademik dünyada gayet başarılı sonuçlar veren Turnitin asırdır kullanılıyor. Daha sonra baktın aynı kullanıcıda sürekli intihal durumu söz konusu, önce uyarırsın, sonra hesabı silersin.

Ekşi Sözlük örneği ise şöyle;

Bzk-nssIcAA12My

Üstteki ekran görüntüsü IŞİD’in Kobane’ye girmeye çalıştığı ilk dönem olan 10 Ekim’den. Hatırlarsınız, Kürt illeri merkezli protesto gösterilerinde 2 günde 45 kişi ölmüştü/öldürülmüştü. Yukarıda ekran görüntüsü yer alan entry ise günün en çok oylanan entry’si idi. Yani menüde herkesin görebileceği şekilde yer alıyordu.

2014-11-24_1818

Sonrasında Ekşi Sözlük ağası Sedat Bey ile aramızda yukarıdaki konuşma geçti. Haklı olarak içeriğin gizlenebilmesi için kullanıcıların şikayet butonunu kullanması gerektiğini, ancak bu şekilde hızlıca entry’nin görünürlüğü azaltabileceklerini söyledi. Devamında söylediklerime ise cevap vermedi. Halbuki hayvan gibi dezenformasyon yapılan bu dönemde, basit bir filtreleme yapılarak (içerisinde Kürt, Türk, Rojava, IŞİD, Kobane vb. keyword’ler geçen tüm entry’ler bir arayüzde toplanacak şekilde) ve filtrelenen bu içerikleri 1-2 kişinin denetleyeceği şekilde bir “teyakkuz” durumuna geçilseydi nefret suçu/söylemi içeren bu ve benzer onlarca entry bu kadar görünürlük kazanmazdı. Ki bunu da sürekli yapmaya gerek yok, böyle kriz anlarında yapmak bile yeterli aslen eğer niyet güzelse, iyiyse.

Asıl konuya dönersek; Ekşi Sözlük, Alexa’ya göre Türkiye’nin 9, dünyanın ise 522. en yüksek trafiğe sahip sitesi. Yine Alexa’ya göre Onedio ise Türkiye’de 17, dünyada ise 930. sırada. Bildiğim kadarıyla Ekşi Sözlük’te bir günlük reklam bütçesi 30-40 bin TL civarında (sayfa giydirmesi, reklam entry’sinin açılması vs). Onedio da native ad ile içerik başına gayet ciddi paralar kazanıyor. Yani yukarıda yazdığım, basit çözümlerin finansmanını sağlayabilecek güce fazlasıyla sahip iki mecra da.

Başlıktaki soruyu tersten soralım; Ekşi Sözlük ve Onedio kazandığı heyvan gibi paracıklarla ne yapmıyor? Çalıntı içeriği önlemek, özgün içerik üretimine değer kazandırmak için bir şey yapmıyor misal. Ya da görünürlüğü hayvan gibi olan nefret söylemini azaltmak için bir şey yapmıyor. Türkiye’de deli gibi para kazandıkları internet sektörü gelişirken, etik kriterler belirlemeyi ya da böyle bir bilinç oluşturmayı hiç amaçlamıyor.

TR’de internet kullanıcıları arasında sosyal medya kullanım oranı %92. Aynı zamanda internette geçirilen aktif zaman da inanılmaz. Bir şeyleri değiştirmek aslında hep söylenegeldiği kadar zor olmayabilir bu şartlarda. Sadece mecraların bu konuda iyi niyetli ve hevesli olması lazım. Katılacak, geliştirecek, fikir yürütecek birileri illa ki çıkar.

Umarım sektördeki herkes bu konuda biraz düşünüp, “internet nasıl daha güzel, faydalı olabilir” sorusuna cevap vermeye çalışır. Ve umarım bu cevaplar sadece ekonomik motivasyonlarla verilmiş cevaplar olmaz.

Reklamlar

Ekşi Sözlük ve Onedio paracıkları ne yapıyor?” üzerine 10 yorum

  1. turnitin’i sizden öğrendim, ücretliymiş. yazdığım yazının tahmini başarı oranını verebilecek ücretsiz bir uygulama biliyor musunuz?

      1. turnitin’in ücretsiz olanını arıyorum hocam 🙂 evet. yani yazdığım yazının özgünlük oranını(google’daki sitelere göre) söyleyecek bir servis.

  2. Uzun yıllardır editörlük yapan, özellikle online yayıncılık işinde deneyimli biri olarak şunu söyleyebilirim: Her gün gelen, üstelik zaten hazır olan “yaklaşık” 200 içeriğin kontrol edilmesi, aktif ve konsantre bir çalışma ile tek başıma olursam yarım gün gibi bir süremi alır. Onediyo’nun da tek bir editör ile çalışmadığını tahmin ediyorum. Güncel içeriklerin hızlı bir şekilde girilmesi ise amaç; bunun da takibi, belli kategorilendirmeler ve öncelikler belirleyerek mümkün. Yazı için teşekkürler Hakan.

    1. Yanılmıyorsam 30-35 kişi çalışıyor Onedio’da. Basit bir yazılımla bile çözülebilir ki bir yazılım ekibi muhakkak vardır. Önemli olan niyet yani 🙂

      1. Ben zaten en kötüsünü düşünerek yorumladım, hani yazılımsal bir geliştirme yapmak için uygun olmadığını düşünelim diyerek.

        Cevap baştan belliydi. Canlı bir örnek olsun istedim. (= Yarım gün de, sabah 9’dan öğlen 12’ye kadar bu arada (=

        Sevgiler

Laf konuş

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s